Nöroplastisite, merkezi sinir sisteminin çevresel uyaranlara uyum gösterebilme yeteneğidir. Beyindeki nöronlar ve oluşturdukları sinapsların iç ve dış uyaranlara bağlı olarak gösterdikleri yapısal ve işlevsel değişiklikleri kapsar.

Basit bir örnek verecek olursak: bir canlının işitme duyusu, beynin hızla geliştiği yaşamın ilk yıllarında, bebeğin ses ile uyarılması sonucu gelişmektedir. Bu nedenle bebeği sesten izole ederseniz (geç kalınmış Cihazlanma) işitme duyusu, dolayısıyla konuşma yeteneği gelişmez ve kullanılmayan bu yetilerin beyindeki merkezleri işlevsizleşir.

Hasarlanmış beyin kısmının yerine getireceği işlevi sağlam başka beyin kısmının üstlenmesi olayına Nöroplastisite denir. Basit bir ifadeyle sinir sisteminin hasara yeniden uyum göstermesidir.

Konuşma terapisinde Nöroplastisite

Oluşan beyin hasarı nedeniyle ortaya çıkan Afazi, Yutma bozukluğu ve Ses bozukluğu terapilerinde nöroplastisite hedeflenerek terapi yapılır. Hasarlı bölgenin çevresindeki sağlıklı sinir hücrelerini, Afazideki dil kayıplarının giderilmesine, yutma bozukluğunun ortadan kaldırılmasına ve ses tellerinde oluşan parazi/paralizi kaynaklı sorunları ortandan kaldırmaya yönelik terapiler planlanır ve uygulanır.

Ayrıca İşitme Engeli ve gecikmiş dil bozukluğu yaşayan çocukların gecikmeden cihazlanması ve terapiye başlanması açısından nöroplastisite çok önemlidir. Uzun süre kendi işini yapmayan beyin hücresi zamanla çevresindeki hücrelerle benzer görevlere yönelerek işitme ve konuşma görevlerinden uzaklaşırlar. Bu da işitme ve Dil rehabilitasyonunda eksikliklere ve başarısızlıklara neden olur.